Kontakt
Teraz Czwartek, 3 września 2026
Znani z miasta

Jerzy Ablewicz — biskup diecezjalny Tarnowa

Sebastian Maciejewski • 3 min czytania

Jerzy Ablewicz
Fot. Unknown authorUnknown author · „Jerzy Ablewicz” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Jerzy Karol Ablewicz (1919–1990) był polskim duchownym rzymskokatolickim, doktorem filozofii i biskupem diecezjalnym Tarnowa w latach 1962–1990. W 1987 otrzymał tytuł arcybiskupa ad personam.

Podstawowe dane
Urodzenie1 listopada 1919, Krosno
Zgon31 marca 1990, Tarnów
Zawódduchowny rzymskokatolicki, biskup
Kapłaństwo i wykształcenie
Święcenia kapłańskie3 marca 1943, Przemyśl (bisk. Franciszek Barda)
DoktoratKUL 1949, praca: "Tomistyczna metafizyka dobra"
Biskupstwo
Nomination26 lutego 1962 (papież Jan XXIII)
Święcenia biskupie20 maja 1962, Przemyśl
Funkcjabiskup diecezjalny Tarnowa 1962–1990
Honorarcybiskup ad personam 1987

Jerzy Karol Ablewicz wychował się w Krośnie i kształcił w seminarium w Przemyślu. Przez niemal trzy dekady kierował diecezją tarnowską, przeprowadzając synod diecezjalny oraz szereg reform organizacyjnych i duszpasterskich.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się 1 listopada 1919 w Krośnie w rodzinie Aleksandra i Emilii Ablewiczów. Ukończył Gimnazjum i Liceum im. Mikołaja Kopernika w Krośnie, gdzie w 1937 zdał egzamin dojrzałości i należał do Sodalicji Mariańskiej. W 1937 rozpoczął studia w Instytucie Teologicznym w Przemyślu, które po zamknięciu seminarium we wrześniu 1939 wznowił w maju 1940 w Brzozowie.

3 marca 1943 przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa Franciszka Bardy i został inkardynowany do diecezji przemyskiej. Po wojnie kontynuował studia na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 1949 uzyskał doktorat z filozofii na podstawie dysertacji "Tomistyczna metafizyka dobra".

Praca duszpasterska i działalność nauczająca

Po święceniach pełnił funkcje wikariusza w parafiach: św. Józefa w Trzcieńcu, św. Mikołaja w Pnikucie oraz Ducha Świętego w Przeworsku. W 1955 został sędzią synodalnym i działał jako promotor wiary w procesach informacyjnych sług Bożych Jana Balickiego i Bronisława Markiewicza.

W latach 1949–1962 prowadził wykłady z filozofii w Wyższym Seminarium Duchownym w Przemyślu. Tam od 1949 zajmował stanowisko prefekta, a od 1957 urząd wicerektora.

Posługa biskupia w diecezji tarnowskiej

26 lutego 1962 papież Jan XXIII mianował go biskupem diecezjalnym Tarnowa. Święcenia biskupie przyjął 20 maja 1962 w Przemyślu, a kanonicznie objął diecezję 26 maja, z ingressem w tarnowskiej katedrze 27 maja. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa "Lavare pedes".

Jako ordynariusz przeprowadził IV synod diecezjalny, zreformował kurię i sąd biskupi oraz ustanowił radę duszpasterską, radę kapłańską i kolegium konsultorów. Erygował 132 parafie, reaktywował Instytut Wyższej Kultury Religijnej oraz wznowił działalność diecezjalnej Caritas i wydawanie czasopisma "Tarnowskie Studia Teologiczne". W jego kadencji powstały Dom Księży Emerytów w Zbylitowskiej Górze i Dom Samotnej Matki w Tarnowie.

W ramach działalności misyjnej wysyłał kapłanów do pracy za granicą i utworzył misję chrystianizacyjną w Ludowej Republice Konga. Podjął także starania o kanonizację bł. Kingi i beatyfikację Karoliny Kózki oraz zorganizował dwie diecezjalne peregrynacje Matki Boskiej Częstochowskiej.

Działalność w Episkopacie i konsekracje biskupie

W Episkopacie Polski był członkiem Komisji ds. KUL, Komisji ds. Budowy Kościołów oraz Komisji Duszpasterskiej. W 1973 został członkiem Kongregacji ds. Świętych i Błogosławionych. Uczestniczył w sesjach II Soboru Watykańskiego — w 1962 i 1965 — oraz w Międzynarodowym Kongresie Eucharystycznym w Filadelfii w 1976. W 1981 głosił rekolekcje wielkopostne w Watykanie.

Konsekrował biskupów pomocniczych tarnowskich: Józefa Gucwę (1969) i Władysława Bobowskiego (1975). Był współkonsekratorem przy sakrach ośmiu biskupów, w tym późniejszych kardynałów Mariana Jaworskiego (1984) i Kazimierza Nycza (1988). Podczas pobytu Jana Pawła II w diecezji 10 czerwca 1987 otrzymał tytuł arcybiskupa ad personam.

Pamięć po Jerzym Ablewiczu

Zmarł 31 marca 1990 w Tarnowie i 4 kwietnia 1990 został pochowany w krypcie katedry tarnowskiej. Jego imię nosi Klub Inteligencji Katolickiej w Tarnowie, Archiwum Diecezjalne oraz fundacja przyznająca stypendia młodzieży. W Tarnowie nazwano jego imieniem jedną z ulic.

Najczęstsze pytania

Kiedy Jerzy Ablewicz pełnił funkcję biskupa diecezjalnego Tarnowa?
Był biskupem diecezjalnym Tarnowa w latach 1962–1990.
Gdzie i kiedy otrzymał doktorat z filozofii?
Doktorat z filozofii uzyskał w 1949 na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim na podstawie pracy "Tomistyczna metafizyka dobra".
Kiedy przyjął święcenia kapłańskie i kto go wyświęcił?
Święcenia kapłańskie przyjął 3 marca 1943 w kaplicy seminaryjnej w Brzozowie; udzielił ich biskup Franciszek Barda.
W jaki sposób upamiętniono Jerzego Ablewicza w Tarnowie?
W Tarnowie jego imieniem nazwano ulicę, a także działają instytucje noszące jego nazwę: Klub Inteligencji Katolickiej, Archiwum Diecezjalne oraz fundacja przyznająca stypendia.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Sebastian Maciejewski

Nazywam się Sebastian Maciejewski i w redakcji naszekrosno.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Krosnem: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również