| Dane | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Zbigniew Bocheński |
| Urodzenie | 4 listopada 1901, Krosno |
| Zgon | 1 sierpnia 1976, Kraków |
| Zawód | historyk, muzealnik |
| Specjalizacja | bronioznawstwo |
| Wykształcenie | Wydział Historii Sztuki i Prehistorii UJ, dr filozofii |
| Główne stanowiska | kustosz; zastępca dyrektora ds. naukowych, Muzeum Narodowe w Krakowie |
| Funkcje | sekretarz Związku Muzeów w Polsce; prezes Stowarzyszenia Miłośników Dawnej Broni i Barwy |
| Odznaczenia | Krzyże Orderu Odrodzenia Polski; Medal 10-lecia PRL; Odznaka "Przodownika Pracy" |
Zbigniew Bocheński był polskim historykiem i muzealnikiem specjalizującym się w bronioznawstwie. Związał swoją karierę z Muzeum Narodowym w Krakowie, gdzie przez wiele lat pełnił funkcje kuratorskie i naukowe.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się jako syn Zygmunta i Heleny z Tałasiewiczów. Uczęszczał do IV Gimnazjum Realnego im. Henryka Sienkiewicza w Krakowie w latach 1912–1920, a następnie studiował na Wydziale Historii Sztuki i Prehistorii Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1921–1926, uzyskując stopień doktora filozofii.
W 1932 zawarł związek małżeński z Anną Misiąg. Przez większość życia mieszkał na osiedlu Salwator w Krakowie.
Kariera muzealna i działalność organizacyjna
W 1923 rozpoczął pracę jako asystent w Muzeum Sztuki i Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, a od 1929 pełnił funkcję kustosza w Muzeum Narodowym w Krakowie. W latach 1930–1950 był sekretarzem Związku Muzeów w Polsce oraz redaktorem "Pamiętnika Muzealnego". W okresie 1931–1936 pełnił także obowiązki sekretarza naukowego Komisji Historii Sztuki Akademii Umiejętności.
W czasie II wojny światowej uczestniczył w ukrywaniu i ratowaniu zbiorów muzealnych, w tym obrazu "Hołd pruski" Jana Matejki. Po wojnie kierował działami militariów i sztuki cechowej oraz zajmował się ustalaniem strat wojennych muzeum. Od 1950 był zastępcą dyrektora ds. naukowych Muzeum Narodowego w Krakowie aż do przejścia na emeryturę w 1971. W 1955 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego.
Działalność naukowa, stowarzyszenia i odznaczenia
Był współzałożycielem Stowarzyszenia Miłośników Dawnej Broni i Barwy, pełnił funkcję jego pierwszego prezesa w latach 1957–1971, a od 1972 został członkiem honorowym. Był twórcą i redaktorem naczelnym kwartalnika "Arsenał" w latach 1957–1958, a później redagował "Studia do Dziejów Dawnego Uzbrojenia i Ubioru Wojskowego". W 1975 objął stanowisko wiceprzewodniczącego Komisji Teorii i Historii Sztuki Oddziału PAN w Krakowie.
Otrzymał Krzyż Kawalerski i Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski w 1939 i 1963, Medal 10-lecia Polski Ludowej oraz Odznakę "Przodownika Pracy" w 1955. Był także członkiem honorowym włoskiego towarzystwa bronioznawczego "Accademia di San Marciano" w Turynie od 1962.
Publikacje i tematy badawcze
W swoich badaniach koncentrował się na historii broni i uzbrojenia oraz na zabytkach obronnych. Opublikował m.in. dzieła:
- Dwór obronny w Dębnie (Kraków 1926)
- Dwór obronny arcybiskupa Władysława Oporowskiego (zm. 1453 r.) w Oporowie pod Kutnem (Kraków 1930)
- Polskie szyszaki wczesnośredniowieczne (Kraków 1930)
- Armaty Oswalda Baldnera (Kraków 1937)
- Krakowski cech mieczników (Kraków 1937)
- Zamek w Dębnie (Warszawa 1948)
- Ze studiów nad polską zbroją husarską (Kraków 1960)
- Próba określenia genezy polskiej zbroi husarskiej (Kraków 1964)
- Bechter z roku 1580 i jego pochodzenie na tle typologiczno-porównawczym (Kraków 1971)
Jego synem był prof. Zygmunt Bocheński.
