| Dane osobowe | |
|---|---|
| Urodzenie | 15 czerwca 1924, Krosno |
| Zgon | 10 grudnia 2018, Wrocław |
| Zawód | artysta |
| Specjalizacje | konceptualizm, sztuka pojęciowa, mail art, sztuka kinetyczna |
| Wykształcenie | PWSSP we Wrocławiu (1946–1951) |
| Małżeństwo | Wanda Gołkowska (1950–2013), Ewa Ludwińska (od 2014) |
| Nagrody | Nagroda Ministra Kultury (2006); Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2011) |
| Prace w kolekcjach | Wrocław, Chełm, Koszalin, Elbląg, Orońsko, Zielona Góra, Kraków, Warszawa, Hünfeld |
| Wystawy | ok. 300 uczestnictw; ponad 20 wystaw indywidualnych |
Jan Chwałczyk był artystą związanym ze Wrocławiem, uznanym przedstawicielem nurtów konceptualnych i kinetycznych. W swojej twórczości skupił się na badaniu światła i barwy poprzez obiekty, instalacje i formy przestrzenne.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się w Krośnie w rodzinie Zygmuntowiczów; dziadek prowadził warsztat mechaniczno-ślusarski oraz działalność związaną z pszczelarstwem. Lata wojny spędził w Krośnie i we Lwowie. W 1946 roku przeniósł się do Wrocławia i związał z nim swoje życie zawodowe.
W latach 1946–1951 studiował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu w pracowni prof. Eugeniusza Gepperta. W czasie studiów uczestniczył w życiu studenckim i angażował się w jego działalność; w okresie 1949–1952 sprzeciwiał się polityczno-organizacyjnym zmianom uczelni. W 1950 roku poślubił Wandę Gołkowską; wspólnie działali artystycznie do jej śmierci w 2013 roku. W 2014 roku zawarł związek małżeński z Ewą Ludwińską.
Główne kierunki twórczości i udział w wydarzeniach artystycznych
Po ukończeniu studiów współtworzył grupę Poszukiwania Formy i Koloru, a w latach 60. był związany z Grupą Wrocławską. W 1965 roku zaprezentował formę przestrzenno-kinetyczną podczas I Biennale Form Przestrzennych w Elblągu; jedna z jego realizacji znajduje się na Górze Św. Anny w Parku im. R. Traugutta w Elblągu. W 1969 roku przedstawił indywidualną wystawę "Portrety i Autoportrety" w Galerii pod Moną Lizą.
W drugiej połowie lat 60. zainteresowanie światłem i cieniem stało się osią jego działań. Realizował przestrzenne kompozycje określane mianem "Reproduktorów Światła i Cienia", analizując fizyczne i wizualne efekty związane z powstawaniem barwy. Na Sympozjum Wrocław '70 zaprezentował projekt "Reproduktora Widma Słonecznego", a 9 maja 1970 roku zrealizował koncepcję Henryka Stażewskiego jako "9 promieni światła na niebie".
W latach 70. działał w nurcie sztuki konceptualnej: zrealizował prace takie jak "Portret Sztuki" (1972) oraz akcję "Kontrapunkt" (1972–1974). Prowadził Galerię Sztuki Informacji Kreatywnej we Wrocławiu (1972–1975) i brał udział w wielu krajowych i międzynarodowych wydarzeniach — między innymi w Festiwalu w Edynburgu (1972) oraz Biennale w São Paulo (1981). Współtworzył międzynarodową sieć mail artu i uczestniczył w plenerach artystycznych, w tym w Osiekach (Plenery Koszalińskie) i w plenerach organizowanych przez Bożenę Kowalską (1984–2005). Jego reproduktor cienia "Ten fantastyczny cień" został w 2014 roku umieszczony w przestrzeni Parku im. R. Traugutta w Elblągu.
Nagrody, kolekcje i ostatnie lata
W 2006 roku otrzymał Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W 2011 roku uhonorowano go Srebrnym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis". Jego prace znajdują się w kolekcjach muzealnych w wielu miastach Polski oraz w zbiorach prywatnych.
Jan Chwałczyk zmarł 10 grudnia 2018 roku we Wrocławiu. Został pochowany na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu.
